O książce "A oto na czym ów horror polega: jeśli nic prawdziwie poza Absolutem nie istnieje,... więcej →

O książce "A oto na czym ów horror polega: jeśli nic prawdziwie poza Absolutem nie istnieje, Absolut jest niczym; jeśli nic prawdziwie nie istnieje poza mną, ja sam jestem niczym." (fragment książki) Leszek Kołakowski w książce Horror metaphysicus porusza kwestie najistotniejsze - pyta o Boga, sens istnienia świata i człowieka, a także sens uprawiania filozofii. Rozmawia przede wszystkim z czytelnikiem, ale do debaty zaprasza także swoich mistrzów, bo przecież od wieków poszukiwano odpowiedzi na te pytania. Czy udaje się je znaleźć? Kołakowski wie, że człowiek jest stworzony do poszukiwania prawdy, nie zaś do jej posiadania. "Lecz choć nie możemy zgłębić tajemnicy i obrócić jej w wiedzę, ważna jest sama świadomość istnienia tej tajemnicy; choć nie sposób zedrzeć zasłonę, za którą ukrywa się rzeczywistość ostateczna, winniśmy wiedzieć, że jest taka zasłona." (fragment książki) ← zwiń

Myśli Pascala w układzie Jacquesa Chevaliera to jedno z najbardziej znanych dzieł literatury... więcej →

Myśli Pascala w układzie Jacquesa Chevaliera to jedno z najbardziej znanych dzieł literatury światowej. Francuski myśliciel, matematyk i filozof, pragnął w nim wykazać prawdziwość religii chrześcijańskiej, a wiec że istnieje Bóg i nieśmiertelność oraz że Pismo Święte w sposób prawdziwy o tym naucza. To właśnie tu znajdujemy sławny „Zakład Pascala”, który jest swoistym dowodem na istnienie Boga, sugestywnie przemawiającym do mentalności człowieka czasów nowożytnych. ← zwiń

Czesław Miłosz składa hołd genialnemu myślicielowi początku XX wieku, pisarzowi, filozofowi,... więcej →

Czesław Miłosz składa hołd genialnemu myślicielowi początku XX wieku, pisarzowi, filozofowi, pełnemu pasji publicyście, krytykowi „Polski zdziecinniałej”. Esej apologiczny o Stanisławie Brzozowskim – zamiast wieńca na florenckim cmentarzu – to rozliczenie Noblisty z własną biografią intelektualną, z własnymi inspiracjami, ale i z własnym dramatem politycznego emigranta odsądzanego od czci i wiary. To także szkic tragicznego losu autora „Płomieni”: jego „sprawy” i oskarżenia o agenturę, niezrozumienia przez współczesnych i obojętności następców. „Człowiek wśród skorpionów” to wreszcie pasjonujący wykład idei twórcy Legendy Młodej Polski, osadzony w kontekstach XX wieku – i sąd nad polską inteligencją, która nie zdołała dotrzymać kroku tej „jednoosobowej armii, prowadzącej działania na wszystkich frontach”. W nowej edycji esej Czesława Miłosza został poprzedzony rozmową-wstępem Cezarego Michalskiego i... ← zwiń

Rozważania Fromma są atutem tej książki. Problematyka zaangażowania wobec życia, rozważana w... więcej →

Rozważania Fromma są atutem tej książki. Problematyka zaangażowania wobec życia, rozważana w takim aspekcie, jak to czyni autor, nie jest tematem częstym, w szczególności zaś jest skąpo reprezentowana u nas. Autor nie prezentuje tu ani teorii osobowości, ani teorii popędów, choć niewątpliwie wspiera się o wieloletnią pracę, o rozległe dociekania prowadzone w tych dziedzinach. Książka ta ma być przede wszystkim doradcą bardzo osobistym, pomocnym w kwestii. ← zwiń

Żydowska tradycja eksponuje rolę tekstu źródłowego, który obrasta komentarzami, budując... więcej →

Żydowska tradycja eksponuje rolę tekstu źródłowego, który obrasta komentarzami, budując zarazem duchową ojczyznę ludzi żyjących w diasporze. Komentowanie jest zawsze przekładem tego, co obce, na to, co własne, a też –oddaleniem od tekstu źródłowego.
Od źródłowej sceny obwieszczenia dziesięciorga przykazań na Synaju wzajemna gra objawienia ustnego i pisemnego przekazu stanowi jeden z fundamentów tradycji żydowskiej. W czasie historycznym manifestuje się to jako skrzyżowanie pisma kanonicznego Tory z ustna nauką Talmudu. Wzajemna gra tych dwu różnych części składowych języka decyduje o powstaniu niemieckojęzycznej literatury nowoczesności. Bernd Witte kreśli polityczny i historyczno-literacki obraz tych dziejów - ściśle związanych z dziejami Żydów w Niemczech. Zaczyna od Mendelssohna, współtwórcy Oświecenia, który nie tylko otworzył tę tradycję na myśl nowożytną, ale i wprowadził ją zarazem do świata kultury... ← zwiń

Groys spogląda na dzieje filozofii z perspektywy dzisiejszego człowieka, który napotyka dwa... więcej →

Groys spogląda na dzieje filozofii z perspektywy dzisiejszego człowieka, który napotyka dwa pozornie sprzeczne przekonania: że „nie ma żadnej prawdy” i że „prawdy jest za wiele”. Ci z filozofów, którzy chcieli anihilować tę normę, prowadzącą de facto do urynkowienia prawdy, postulowali taką zmianę świata i nas samych, w wyniku której prawda „ujawni się sama”. Groys mówi o anty-filozoficznym (przez analogię do anty-sztuki) zwrocie w obrębie filozofii. Opisuje go w kategoriach fenomenologicznych, otwierających przed kimś, kto potrafi wyłączyć własne uwarunkowania życiowe, szansę na intrygującą grę różnymi możliwościami życiowymi w trybie „jak gdyby”.
Filozofia poszukuje prawdy, ale do tej pory znalazła tylko wiele konkurujących ze sobą prawd. W XIX wieku tacy myśliciele, jak Marks, Nietzsche i Derrida zaryzykowali radykalny przełom: Nie krytykowali już prawd swoich poprzedników, ale ogłosili światu własne prawdy jak... ← zwiń

Robert Spaemann jest jednym z najwybitniejszych współczesnych filozofów niemieckich i najlepiej... więcej →

Robert Spaemann jest jednym z najwybitniejszych współczesnych filozofów niemieckich i najlepiej piszący. Jego prace tłumaczone są na wiele języków. Autor znaczną część swojej pracy teoretycznej poświęca analizie dróg myślowych, które doprowadziły do dzisiejszego kryzysu kultury zachodniej. Jego teksty pełne są znakomitych, ciętych i dających do myślenia sformułowań.
Książka jest niejako syntezą myślowego dorobku Autora i obejmuje trzy grupy tekstów, zebrane pod tytułami: „Filozofia”, „Filozofowie”, „Kultura”. Tytuł tomu nawiązuje krytycznie do tezy Davida Hume’a, że nie możemy ani na krok wyjść poza nas samych. Spaemann uważa to zdanie za klucz do nowożytnego światopoglądu i sądzi, że dzisiaj filozofia musi być teorią nowoczesności — „europejskiego emancypacyjnego projektu o wyjątkowym rozmachu, projektem, który tymczasem porwał całą ludzkość w orbitę swej dynamiki i zaczyna w nieodwracalny sposób... ← zwiń

Jedna z najbardziej prowokacyjnych i najciekawszych książek w filozofii analitycznej, swego... więcej →

Jedna z najbardziej prowokacyjnych i najciekawszych książek w filozofii analitycznej, swego rodzaju ikona tej filozofii. Autor rozwija tu przedstawioną przez siebie w latach 70-tych (w LOT 1) hipotezę języka myśli, języka umysłowego, połączoną z obliczeniową koncepcją umysłu. Pomysły z LOT 1 wywołały interdyscyplinarną debatę, a właściwie – jak zwykle w przypadku Fodora – wściekłą, zaciętą i emocjonującą polemikę. LOT 2 ją podsumowuje, aktualizuje i rozwija, oczywiście wciąż w stylu zaczepnym, charakterystycznym dla autora. Przynosi też nowe idee, m.in. kompozycyjność myśli, a także pobudzające do myślenia analizy i krytyki teorii najwybitniejszych myślicieli analitycznych: Quine'a, Wittgenteina, Sellarsa, Putnama, Dennetta, Ryle’a, Brandoma i innych.
Poszukuję teorii umysłu poznającego. Nie obchodzi mnie, czy będzie to teoria filozoficzna, psychologiczna, czy zarówno filozoficzna, jak i psychologiczna, czy też ani... ← zwiń

Święta Teresa od Dzieciątka Jezus potrafiła w taki sposób ożywić doktrynę św. Pawła, że... więcej →

Święta Teresa od Dzieciątka Jezus potrafiła w taki sposób ożywić doktrynę św. Pawła, że stała się ona przystępna i zrozumiała dla współczesnego człowieka. Autor dostrzegł w duchowości obojga świętych, których dzieli dwadzieścia wieków historii, tak wiele podobieństw, że zestawił je w kluczu tematycznym, pisząc m.in. o wierze, łasce zbawienia, wolności i modlitwie u św. Pawła i św. Teresy.
"Książka żywa, zdolna sprawić, byśmy dali się pochwycić Chrystusowi, trzymając za jedną rękę Pawła, a za drugą Teresę z Lisieux, byśmy dali się kształtować miłosierdziu otwartego Serca Jezusa. To książka do czytania stereofonicznego, gdzie głos kobiecy dodaje harmonii męskiemu nauczaniu Apostoła, książka, która pragnie zwrócić nas ku celowi chrześcijańskiego życia, ku temu Bogu Ojcu o macierzyńskim sercu, ku potężnemu Panu o wnętrzu pełnym czułości" – napisał we Wstępie François-Xavier Amherdt, profesor teologii... ← zwiń

Ostatni akapit książki Jana Hudzika można by potraktować jako jej motto: Filozof, który... więcej →

Ostatni akapit książki Jana Hudzika można by potraktować jako jej motto: Filozof, który odwiedza Śląsk, wie, że nie jest już możliwy powrót do kraju jego dzieciństwa, bo nie ma nic w kulturze, co byłoby czyste i autentyczne. Śląsk jest dziś dlatego w nieznanych filozofowi proporcjach zarówno iwaszkiewiczowski, jak i bienkowski lub braslavsky. Tak samo jak Polska jednocześnie śląska i wschodnia, europejska i azjatycka. Binarne opozycje przestały już być dla filozofa użyteczne w opisywaniu świata. Wnioskuje on stąd, że nie warto wybierać się na Śląsk tylko po to, by posłuchać bercikowego gadania lub by podziwiać jedynie ziemiańskie dworki. Warto natomiast uczynić to wtedy, gdy zechce się tam znaleźć jedno i drugie lub jedno w drugim. W Prawdzie i teorii filozof, który wie, że nie ma nic w kulturze, co byłoby czyste i autentyczne, odwiedza nie tylko Śląsk. Z takim samym nastawieniem odwiedza również świat prawdy i pamięci, świat polityki i... ← zwiń