Niniejsza książka jest próbą rekonstrukcji polskich dziewiętnastowiecznych poszukiwań istoty i wartości sztuki operowej oraz ówczesnych dążeń do określenia kształtu dzieła operowego i rozwoju polskiego teatru operowego. Trzy wybrane opery: Don Giovanni Wolfganga Amadeusza Mozarta, Robert Diabeł Giacomo Meyerbeera i Traviata Giuseppe Verdiego, których polskie premiery przypadły na czas narodzin, krystalizacji i schyłku polskiego romantyzmu, pełnią rolę "utworów przewodnich" na drodze tropienia głównych problemów związanych z dziewiętnastowiczną sztuką operową.